Wielu naszych klientów, pozostających w związkach małżeńskich zastanawia się czy ich pozornie niezadłużony małżonek odpowiada za ich zobowiązania, również te zaciągnięte w trakcie małżeństwa? Czy w przypadku upadłości jego skutki również sięgają małżonka lub majątku wspólnego? A przede wszystkim czy długi małżonka obciążają również niezadłużoną drugą połówkę?
Odpowiedzialność za długi małżeńskie
Odpowiedzialność za długi małżeńskie uzależniona jest od wielu czynników, a przede wszystkim wpływ maja na to okoliczności dotyczące czasu powstania zobowiązań, ich charakteru, a najważniejsza jest zgoda małżonka na zaciągnięcie zobowiązania.
Istotne znaczenie ma również ustrój majątkowy jaki funkcjonuje pomiędzy małżonkami, i o ile nie zawarli oni umowy majątkowej małżeńskiej dotyczącej rozdzielności tzw. intercyzy, od dnia zawarcia związku powstaje między małżonkami ustrój wspólności majątkowej.
Długi zaciągnięte w trakcie trwania małżeństwa – konsekwencje
Wyjaśnić należy, że nie odpowiada się za długi małżonka powstałe przed dniem zawarcia związku małżeńskiego, ponieważ odpowiedzialność za długi małżonka zależy od chwili powstania zobowiązania. Odpowiadamy zatem wspólnie za długi powstałe od dnia zawarcia związku małżeńskiego.
Jednak nie należy się obowiązać nieodpowiedzialnych małżonków, ponieważ za długi małżonka odpowiadamy tylko, jeżeli wiedzieliśmy o zobowiązaniu i wyraziliśmy na nie zgodę.
Jeżeli nie wiedziałeś o długach małżonka i nie wyrażałeś na nie zgody, to odpowiedzialność za długi ponosi tylko i wyłącznie małżonek zaciągający zobowiązanie.
Wyjątkiem od wyżej opisanej reguły jest sytuacja, w której małżonek, który zaciągnął zobowiązanie przeznaczył uzyskaną w ten sposób kwotę na wydatki związane z życiem rodziny i funkcjonowaniem gospodarstwa domowego np. rachunki, w takiej sytuacji małżonkowie odpowiadają wspólnie za zobowiązanie zaciągnięte przez jednego z nich.
Intercyza a zobowiązania
O ile małżonkowie nie uregulują ustroju małżeńskiego w odmienny sposób, od momentu zawarcia małżeństwa z mocy prawa funkcjonuje pomiędzy nimi ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.
Nowożeńcy mogą jednak uregulować swój ustrój majątkowy w sposób odmienny, a więc decydując się na rozdzielność majątkową. Co istotne w każdej chwili trwania małżeństwa taka umową majątkową ustanawiającą rozdzielność majątkową można zawrzeć, jednak ma ona skutek dopiero od dnia jej zawarcia, nie mając mocy wstecznej.
Umowa ustalająca rozdzielność majątkową nazywana jest intercyzą i może ona ograniczyć, znieść lub rozszerzyć wspólność majątkową. Ustrój rozdzielności wprowadza pomiędzy małżonkami stan, w którym każde z nich własne majątki osobiste i nie tworzą oni majątku wspólnego.
Zwykle uzasadnieniem dla zawarcia intercyzy, jest skomplikowana sytuacja finansowa jednego z małżonków np. w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, co ma na celu uchronić drugiego współmałżonka przed konsekwencjami długów.
Intercyza rodzi również stan prawny, w którym małżonkowie nie odpowiadają wzajemnie za swoje zobowiązania. Odpowiadają oni jedynie w zakresie w jakim są współkredytobiorcami i kredyt zaciągali wspólnie.
Natomiast intercyza nie działa, jeżeli pomimo jej istnienia podczas zawierania zobowiązania współmałżonek wyraził na zobowiązanie zgodę lub zobowiązanie zostało zaciągnięte w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, w takim wypadku współmałżonek również odpowiada za zobowiązanie.
Odpowiedź zatem na pytanie czy długi jednego małżonka obciążają drugie nie jest jednoznaczna, gdyż zależy to od wielu zmiennych. Natomiast, wierzyciel może domagać się zaspokojenia z majątku wspólnego tylko w sytuacji kiedy współmałżonek wiedział o zobowiązaniu lub kredyt służył zaspokojeniu zwykłych potrzeb rodziny. Jeżeli natomiast nie ziściłyby się powyższe wymogi małżonek odpowiada na dług jedynie majątkiem osobistym.
