W świetle obecnych przepisów, umorzenie zadłużenia przez sąd, czyli oddłużanie sądowe mające na celu realne zakończenie problemów finansowych dłużnika, staje się coraz bardziej dostępne — zwłaszcza dzięki procedurze upadłości konsumenckiej. Jednak procedura ta wymaga spełnienia określonych warunków oraz przejścia przez liczne formalności.
Jak wnioskować o upadłość konsumencką – postępowanie oddłużeniowe
Procedurę upadłości konsumenckiej rozpoczyna się od złożenia wniosku do Sądu. Należy zweryfikować który Sąd będzie właściwy, ponieważ nie każdy Sąd posiada wydział prowadzący postępowania upadłościowe. Wniosek należy złożyć pisemnie lub elektronicznie za pośrednictwem portalu Krajowego Rejestru Zadłużonych.
Jakie dokumenty i informacje są potrzebne do wniosku?
W szczególności potrzebne będą dane osobowe dłużnika, jego miejsce zamieszkania, adres doręczeń, wykaz majątku, spis wierzycieli, informacje o przychodach/wydatkach, informacja, jakie czynności prawne zostały dokonane w ostatnich 12 miesiącach przez dłużnika, dane sądu, do którego składany jest wniosek, uzasadnienie.
Sąd, po złożeniu wniosku, bada przesłanki i może ogłosić upadłość albo odrzucić wniosek.
Ile kosztuje postępowanie?
- Opłata sądowa: 30 zł.
- Koszty postępowania upadłościowego – ustalane indywidulanie
Jeżeli decydujemy się na skierowanie wniosku przez pełnomocnika to musimy liczyć się również z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika.
Jak długo trwa postępowanie?
Ø Rozpatrzenie wniosku o ogłoszenie upadłości: kilka tygodni do nawet kilku miesięcy.
Ø Samo postępowanie po ogłoszeniu upadłości: od kilku miesięcy (6–12) do kilku lat.
Ø Plan spłaty: 12–36 miesięcy, w wyjątkowych przypadkach do 84 miesięcy.
Prawne formy likwidacji zobowiązań finansowych
Najważniejszy instrument to upadłość konsumencka, ale istnieją również alternatywy:
- Postępowanie restrukturyzacyjne/układy z wierzycielami: możliwe jeszcze przed upadłością, w formie dobrowolnego porozumienia, lub z udziałem doradcy restrukturyzacyjnego.
- Ugoda: zawarcie dobrowolnego porozumienia z wierzycielem w celu spłaty zobowiązań
- Konsolidacja długów: polega na połączeniu kilku długów w jeden z jedną ratą i często niższym oprocentowaniem. Ułatwia to kontrolę nad finansami i może przyspieszyć spłatę zadłużenia.
Jaka jest różnica między umorzeniem długu a upadłością konsumencką?
Umorzenie jest skutkiem procedury upadłości konsumenckiej — nie można go uzyskać bez ogłoszenia upadłości. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie oznacza automatycznego umorzenia wszystkich zobowiązań – jednak w zależności od okoliczności danej sprawy, sąd może zdecydować o ich całkowitym anulowaniu. Sąd może zrezygnować z ustalania planu spłaty i umorzyć długi upadłego, jeżeli jego sytuacja życiowa jednoznacznie pokazuje, że nie ma realnych szans na spłatę zobowiązań – nawet w minimalnym zakresie.
Kryteria ogłoszenia niewypłacalności osobistej (czyli upadłość konsumencka) to:
- Dłużnik to osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej.
- Stan niewypłacalności – brak możliwości regulowania zobowiązań przez co najmniej 3 miesiące.
- Centrum życiowe w Polsce.
- Brak innego postępowania upadłościowego w ciągu ostatnich 10 lat które zakończyło się umorzeniem zobowiązań.
Szanse na redukcję zobowiązań finansowych – plan spłaty wierzycieli
Po ogłoszeniu upadłości, syndyk masy upadłości zarządza majątkiem i ustala plan spłaty (zazwyczaj do 36 miesięcy, możliwe wydłużenie do 84 miesięcy). Po wykonaniu planu sąd może umorzyć pozostałe długi. W przypadku braku majątku lub trwałej niezdolności – możliwe jest natychmiastowe umorzenie bez ustalania planu.
Jak wygląda procedura umorzenia długu przez sąd?
Wniosek składany jest do Sądu, który następnie go rozpoznaje, dochodzi do umorzenia zadłużenia lub ustalenia planu spłaty, a potem umorzenia pozostałych zobowiązań. Sąd może umorzyć zadłużenie po wykonaniu planu spłaty lub w innych wyjątkowych sytuacjach.
Pamiętajmy, że nie każdy dług zostanie umorzony. Wyłączone są np. alimenty, odszkodowania za szkody (np. osobowe), grzywny i zobowiązania publicznoprawne. Część zobowiązań może zostać zlikwidowana także przez przedawnienie długów, ale to odrębna instytucja prawna. Dodatkowo, umorzenie długu przez sąd w wyniku upadłości wpływa na historię kredytową. Wpis w rejestrach dłużników jest widoczny przez 5–10 lat.
Proces anulowania należności prywatnych
Należności od osób fizycznych czyli tzw. należności prywatne też mogą podlegać umorzeniu w upadłości konsumenckiej.
Po umorzeniu długów przez sąd w ramach upadłości konsumenckiej, umorzone zobowiązania przestają być prawnie egzekwowalne. Wierzyciele, w tym banki, są związani decyzją sądu i nie mogą odmówić jej wykonania ani dochodzić dalszych roszczeń.
Skutki prawne zwolnienia z długów
Zwolnienie z długu to wyjątkowa instytucja prawna uregulowania w kodeksie cywilnym. Jest to swego rodzaju umowa na mocy której wierzyciel zwalnia dłużnika z konieczności zaspokojenia zobowiązania. Dłużnik takie zwolnienie musi przyjąć. Jest to anulowanie zobowiązania z woli wierzyciela, które jest często praktykowane w przypadku różnego rodzaju ugód.
Podsumowanie
Upadłość konsumencka i związane z nią oddłużenie sądowe to realna „druga szansa”. W obecnym stanie prawnym upadłości wiąże się z relatywnie niewielkim kosztem, chroni przed komornikiem. Istnieje również możliwość zawarcia układu z wierzycielami bez upadłości. Jednak nie jest to rozwiązanie dostępne dla każdego – jest uzależnione od indywidulanej analizy potrzeb osoby zadłużonej/
