Aktualnie instytucje finansowe coraz częściej handlują długami, sprzedając prawo do dochodzenia swoich roszczeń funduszom sekurytyzacyjnym i innym podmiotom wyspecjalizowanym w zakresie windykacji należności. Dla dłużnika może to być zaskoczeniem, szczególnie jeśli dowiaduje się o tym już od nowego właściciela długu. Warto podkreślić, że sprzedaż długu nie oznacza, że dłużnik traci swoje prawa. Wręcz przeciwnie – ma prawo znać nowego wierzyciela, negocjować warunki spłaty i domagać się przejrzystości w działaniach windykacyjnych. Najważniejsze to nie ignorować problemu i działać odpowiedzialnie – o czym dowiesz się z poniższego wpisu.
Na czym polega sprzedaż długu?
Sprzedaż długu to inaczej cesja wierzytelności. Polega ona na tym, że dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi prawa do wierzytelności na inny podmiot (cesjonariusza), którym może być np. fundusz sekurytyzacyjny lub firma windykacyjna. Cesja może dotyczyć zarówno długu już wymagalnego (czyli takiego, którego termin spłaty minął), jak i przyszłych należności.
Cesja wierzytelności jest całkowicie legalna i możliwa bez zgody dłużnika – wyjątkiem są sytuacje, gdy umowa między stronami wyraźnie tego zabrania. Niemniej jednak, cesjonariusz ma obowiązek poinformowania dłużnika o dokonanej cesji.
Co robić po sprzedaży długu?
Po otrzymaniu zawiadomienia o cesji wierzytelności należy przede wszystkim:
- Zweryfikować wiarygodność zawiadomienia – upewnić się, że pismo pochodzi od nowego wierzyciela i że rzeczywiście doszło do cesji. Dokument powinien zawierać dane poprzedniego i nowego wierzyciela, datę cesji oraz informacje o zadłużeniu.
- Sprawdzić wysokość długu i ewentualne odsetki – warto porównać to z wcześniejszymi dokumentami, by upewnić się, że nie doszło do błędów lub nieprawidłowego naliczenia dodatkowych kosztów.
Co istotne – jeżeli jesteśmy zainteresowani spłatą długu po otrzymaniu takiego zawiadomienia, to musimy spłaty dokonać bezpośrednio do nowego właściciela. Spłata na rzecz starego wierzyciela nie będzie skuteczna i może przysporzyć nam dodatkowych problemów – choćby przy przeksięgowaniu należności.
Czy można negocjować z nowym wierzycielem?
Tak – i w wielu przypadkach jest to wręcz wskazane. Nowy wierzyciel, szczególnie jeśli jest to firma windykacyjna lub fundusz sekurytyzacyjny, często kupuje dług po niższej cenie niż jego nominalna wartość. Dlatego może być bardziej otwarty na negocjacje – np. zgodę na: rozłożenie zadłużenia na raty, umorzenie części długu, czy odroczenie terminu spłaty. Nie każdy dłużnik wie, że może negocjować z nowym wierzycielem warunki spłaty. W takich sprawach często pomaga kancelaria dla zadłużonych, która zna realia rynku wtórnego wierzytelności.
Kto może odkupić dług?
Dług może zostać sprzedany każdemu podmiotowi, który zgodnie z prawem może nabywać wierzytelności. W praktyce są to najczęściej:
- Fundusze sekurytyzacyjne – specjalne podmioty utworzone do masowego skupowania wierzytelności, często działające na rynku finansowym.
- Firmy windykacyjne – komercyjne podmioty zajmujące się odzyskiwaniem długów.
- Inne osoby fizyczne lub prawne – np. inwestorzy zainteresowani nabyciem konkretnego długu.
Dłużnik nie ma wpływu na to, kto odkupi jego dług, ale ma prawo znać tożsamość nowego wierzyciela.
Obowiązki po zmianie wierzyciela
Dłużnik po sprzedaży długu ma kilka ważnych obowiązków:
- Płacić nowemu wierzycielowi – tak jak już wspomniałam we wcześniejszej części artykułu, od momentu skutecznego zawiadomienia o cesji, wszystkie płatności należy kierować na konto cesjonariusza. Spłata staremu wierzycielowi po zawiadomieniu nie zwalnia z długu!
- Zachować wszystkie dokumenty – potwierdzenia wpłat, korespondencję, wezwania – mogą być potrzebne jako dowód w ewentualnym sporze.
Jak sprawdzić, kto kupił mój dług?
Dłużnik powinien otrzymać pisemne zawiadomienie o cesji wierzytelności. Jeśli nie otrzymał takiego dokumentu, a kontaktuje się z nim nieznany podmiot twierdzący, że jest nowym wierzycielem – warto:
- Zażądać pisemnego potwierdzenia cesji.
- Sprawdzić dane firmy w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) lub CEIDG.
- Skontaktować się z pierwotnym wierzycielem – np. bankiem czy firmą pożyczkową – i zapytać, komu sprzedano wierzytelność.
- Nie należy podejmować żadnych płatności bez potwierdzenia, że osoba żądająca zapłaty jest rzeczywiście właścicielem długu.
