Upadłość a restrukturyzacja
Upadłość i restrukturyzacja to dwa różne postępowania przewidziane w polskim prawie, mają na celu rozwiązanie problemów finansowych przedsiębiorstw. Różnią się celem, skutkami i procedurą.
Różnice między upadłością a restrukturyzacją
Upadłość: celem jest likwidacja majątku, inicjatorem jest dłużnik lub wierzyciel, skutkiem dla firmy jest likwidacja, brak możliwości zawarcia układu.
Restrukturyzacja: Celem jest uratowanie firmy, inicjatorem jest dłużnik, skutkiem dla firmy jest jej dalsze funkcjonowanie, jest możliwość zawarcia układu, pozostaje większa kontrola nad majątkiem.
Postępowanie restrukturyzacyjne
Celem jest uniknięcie upadłości przedsiębiorcy poprzez zawarcie układu z wierzycielami i prowadzenie działań naprawczych.
Rodzaje:
- Postępowanie o zatwierdzenie układu: najbardziej elastyczne, układ z wierzycielami jest przygotowany poza sądem z pomocą doradcy restrukturyzacyjnego, jednakże układ zatwierdza sąd po jego przyjęciu przez wierzycieli.
- Przyśpieszone postępowanie układowe: trwa zwykle od 3-6 miesięcy, dłużnik musi posiadać co najmniej 15% bezspornych wierzytelności, postępowanie jest prowadzone przez sąd i nadzorcę sądowego.
- Postępowanie układowe: skomplikowane sytuacje, gdy więcej niż 15% wierzytelności jest spornych, wolniejsze i bardziej formalne.
- Postępowanie sanacyjne: Najbardziej rozbudowane, obejmuje działania naprawcze, często połączone z restrukturyzacją zatrudnienia lub majątku, możliwość zerwania niekorzystnych umów, zarząd nad majątkiem przejmuje zarządca sanacyjny.
Przebieg postępowania:
- Złożenie wniosku – do sądu restrukturyzacyjnego lub wszczęcie postępowania za pomocą doradcy
- Zabezpieczenie firmy – np. zawieszenie egzekucji, zakaz wypowiadania umów
- Zebranie propozycji układowych – określenie jak dłużnik chce spłacać wierzycieli
- Głosowanie wierzycieli – przyjęcie lub odrzucenie układu
- Zatwierdzenie układu przez sąd- jeśli większości wierzycieli zaakceptuje propozycje
- Wdrożenie układu – dłużnik spłaca zobowiązania zgodnie z nowym planem
Skorzystać ze restrukturyzacji może przedsiębiorca w stanie zagrożenia niewypłacalnością, spółki kapitałowe, osobowe, jednoosobowe działalności gospodarcze, rolnicy prowadzący działalność gospodarczą.
Korzyścią dla dłużnika jest ochrona przed egzekucją komorniczą, możliwość zawieszenia spłaty zobowiązań, potencjalne umorzenie części długów oraz ochrona przed upadłością.
Upadłość firmy
Jest to proces prawny, w którym przedsiębiorstwo ogłasza, iż nie jest w stanie spłacić swoich zobowiązań wobec wierzycieli. Może dotyczyć spółek oraz osób prowadzących działalność gospodarczą. Upadłość można ogłosić, gdy przedsiębiorca stał się niewypłacalny, gdy zobowiązania przewyższają wartość majątku firmy i stan ten utrzymuje się przez ponad 24 miesiące.
Wniosek o upadłość może złożyć zarząd spółki, wspólnicy prowadzący sprawy spółki osobowej, przedsiębiorca jednoosobowy oraz wierzyciel.
Skutkiem ogłoszenia upadłości jest to, że majątkiem firmy zarządza syndyk, firma traci możliwość samodzielnego decydowania o majątku.
Prawo restrukturyzacyjne
Celem ustawy jest ochrona przedsiębiorstwa przed upadłością, umożliwienie zawarcia układu z wierzycielami, ocalenie miejsc pracy i wartości biznesu.
Kluczowe elementy restrukturyzacji:
- Zawieszenie egzekucji komorniczej.
- Ochrona dłużnika przed wypowiedzeniem kluczowych umów (np. najmu, leasingu, dostaw).
- Możliwość redukcji, odroczenia lub rozłożenia na raty długów.
- Restrukturyzacja zobowiązań podatkowych i wobec ZUS.
Skutki prawne niewypłacalności przedsiębiorstwa
W przypadku spółek kapitałowych aktualizuje się obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Wierzyciele mogą skierować sprawy do Sądu a następnie może się rozpocząć egzekucja komornicza. W takim kształcie dalsza działalność może okazać się znacznie utrudniona a wręcz niemożliwa.
Różnice pomiędzy procesami naprawczymi
Główne różnice:
- Poziom ingerencji sądu i nadzorcy
- Czas oraz koszty
- Zakres ochrony przed wierzycielami
- Stopień zagrożenia przedsiębiorstwa
Kiedy ogłosić niewypłacalność biznesu
Zgodnie z art. 11 Prawo upadłościowe przedsiębiorca jest niewypłacalny, jeśli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez ponad 3 miesiące.
Warto ogłosić niewypłacalność biznesu, gdy:
- Utrata zdolności do regulowania zobowiązań (brak płatności za faktury, brak regulowania wynagrodzenia dla pracowników, zaleganie ze składkami ZUS, podatki)
- zadłużenie przewyższa wartość majątku np. zobowiązania przewyższają wartość aktywów
Pomoc prawna dla zadłużonego przedsiębiorcy
Doradca restrukturyzacyjny jest to licencjonowany specjalista ds. upadłości i restrukturyzacji. Pomaga w przeanalizowaniu sytuacji majątkowej firmy, oceni czy będzie lepsza upadłość czy restrukturyzacja, sporządzi wniosek do sądu oraz negocjuje z wierzycielami
Radca prawny lub adwokat specjalizujący się w prawie upadłościowym, pomaga w analizie zobowiązań i odpowiedzialności osobistej, obronie przez egzekucją komorniczą, reprezentuje w sądzie.
Bezpłatna pomoc prawna jest przeznaczona dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, które złożyły oświadczenie o trudnej sytuacji finansowej, należy szukać w starostwach powiatowych.
Ośrodki pomocy dla przedsiębiorców – Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, fundacje wspierające przedsiębiorców w kryzysie
