czy-zona-odpowiada-za-dlugi-meza

Odpowiedzialność za długi małżonka – czy żona odpowiada za długi męża, a mąż za długi żony? (2021 r.)

Czy żona odpowiada za długi męża, a mąż za długi żony? Jeżeli razem z sakramentalnym “tak”, para nie ureguluje w odmienny sposób swojego małżeńskiego ustroju majątkowego między małżonkami powstanie ustrój wspólności majątkowej. Para nowożeńców może w formie aktu notarialnego zawrzeć umowę o rozdzielności majątkowej, wtedy majątki obojga będą co do zasady rozdzielne. Ustrój rozdzielności można ustanowić w każdy czasie, nawet długo po ślubie. W zależności od przyjętego ustroju majątkowego, w różny sposób również rysować się będzie odpowiedzialność za długi współmałżonka.

Odpowiedzialność za długi a ustrój wspólności majątkowej

Jest to sytuacja najczęściej spotykana, para po zawarciu związku małżeńskiego tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto ustrój ten jest najpowszechniejszy, gdyż ustanawiany automatycznie z mocy samego prawa, nie jest konieczna umowa między małżonkami, tak jak jest to uregulowane przy rozdzielności majątkowej. 

Należy jednak pamiętać, że majątek, który zgromadziliśmy przed ślubem oraz pewne składniki majątku zgromadzonego już po zawarciu małżeństwa będą tworzyły nasz majątek osobisty- nawet jeżeli żyjemy w ustroju wspólności majątkowej. Składniki majątku osobistego każdego z małżonków szczegółowo reguluje art. 33 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który wymienia m.in. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej lub przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Jednakże decyzja o ustroju wspólności nie jest równoznaczna z tym, że zawsze będziemy odpowiadać za długi naszej drugiej połówki. Przy wspólnocie majątkowej małżonek do zaciągnięcia jakiegokolwiek zobowiązania finansowego potrzebuje każdorazowo zgody swojego partnera. Jeśli zgody takiej nie uzyskał, a mimo to zdecydował się wziąć kredyt, jego współmałżonek nie odpowiada za powstały z tego tytułu dług.

Jeżeli jeden z małżonków zdecydował się zaciągnąć zobowiązanie bez wiedzy drugiego, wtedy niedoinformowany współmałżonek będzie mógł zwolnić się od odpowiedzialności za wybory małżonka. Tutaj odpowiedzialność samozwańczego kredytobiorcy będącego w ustroju wspólności majątkowej będzie skupiała się na zaspokojeniu wierzycieli z jego majątku własnego tj. ze składników takich jak  np. majątek zgromadzony przez zawarciem związku małżeńskiego, otrzymane darowizny, pobrane wynagrodzenie za pracę.

Jeżeli jednak będziesz w pełnej wiedzy odnośnie do zobowiązań zaciąganych przez współmałżonka, w takiej sytuacji wierzyciel będzie mógł żądać zaspokojenia z majątku wspólnego. Majątek osobisty małżonka niebędącego stroną umowy kredytu/pożyczki, ale będącego w świadomości kredytowych przedsięwzięć współmałżonka będzie zabezpieczony, wierzyciele nie będą mogli żądać zaspokojenia z jego składników. Ponadto sytuacja, w której bank będzie chciał sięgnąć do majątku wspólnego małżonków, wymaga po jego stronie aktywności dowodowej- bank w procesie będzie musiał udowodnić, że małżonek niebędący stroną umowy wiedział o poczynaniach swojej drugiej połówki. 

Reasumując- wierzyciel, w sytuacji kiedy współmałżonek nie miał pojęcia o zobowiązaniu, nie może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków lub z majątku osobistego tego z małżonków, który pozbawiony był wiedzy o zobowiązaniu. Jednak w sytuacji kiedy współmałżonek wiedział o zobowiązaniu wierzyciel może sięgnąć do majątku wspólnego pary, natomiast majątek osobisty tego z małżonków, który nie jest stroną umowy jest spod egzekucji wyłączony.

Odpowiedzialność za długi, a ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej – czy żona odpowiada za długi męża?

Istotą ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej jest brak majątku wspólnego małżonków, każdy z małżonków gromadzi swój własny majątek osobisty i samodzielnie zarządza własnymi finansami. W związku z powyższym odpowiedzialność za długi współmałżonka przy ustroju rozdzielności nie istnieje. Każdy z małżonków samodzielnie zaciąga zobowiązanie i również samodzielnie za nie odpowiada, bez znaczenia w tym przypadku jest przesłanka wiedzy drugiej połówki o istnieniu zobowiązania. 

Warto również zwrócić uwagę na zapis z art. 47 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego: “Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.” Tak, więc aby zabezpieczyć współmałżonka przed swoimi poczynaniami prawo wymusza na nas obowiązek informowania o fakcie istnienia rozdzielności majątkowej. Jeżeli, więc twój wierzyciel nie miał pojęcia o umowie małżeńskiej majątkowej tj. intercyzie, jest ona względem niego bezskuteczna, tak więc małżonkowie za długi w tym przypadku będa odpowiadać całym majątkiem wspólnym.  

Poza powyższym ustawodawca wyróżnił instytucję przymusowego ustroju rozdzielności majątkowej. Jak nazwa wskazuję, ustrój ten powstaje samoistnie, pozwa wolą małżonków. Przymusowy ustrój majątkowy może powstać:

  • na skutek orzeczenia zapadłego w wyniku uwzględnienia przez sąd żądania jednego z małżonków lub uwzględnienia żądania wierzyciela jednego z małżonków;
  • w przypadku ubezwłasnowolnienia;
  • ogłoszenia upadłości jednego z małżonków
  • orzeczenia separacji 

Warto wskazać, że ustrój przymusowej rozdzielności trwa tak długo jak trwa przyczyna jego ustanowienia, a więc jedna z powyżej wskazanych, małżonkowie nie mogą ponadto zmienić niniejszego ustroju umową.

Odpowiedzialność za długi zaciągnięte dla zaspokojenia wspólnych potrzeb rodziny

Za długi zaciągnięte w celu zaspokojenia potrzeb rodziny małżonkowie odpowiadają wspólnie bez względu na ustrój majątkowy, nie ma znaczenia również to, które z nich zaciągnęło zobowiązanie. O takich potrzebach mówimy w przypadku kiedy zobowiązanie miało pokryć takie potrzeby jak m.in. wyżywienie, ubranie, mieszkanie czy chociażby ochrona zdrowia wspólnych małoletnich dzieci. W opisanych przypadkach małżonkowie odpowiadać będą wspólnie nawet jeżeli kredyt zaciągnęło tylko jedno z nich. Zdarza się, że sąd uchyla wspólną odpowiedzialność- jako powody odejścia od wspólnej odpowiedzialności podaje się lekkomyślność czy rozrzutność współmałżonka- zachowania, które w ogólnym rozumieniu szkodzą rodzinie. 

Podsumowując, odpowiedzialność za długi współmałżonka zależy od dwóch czynników. Po pierwsze od ustroju finansowego jaki funkcjonuje między małżonkami, po drugie zaś od okoliczności w jakich zobowiązanie powstało. Jeśli zaciągnęliśmy zobowiązanie wspólnie lub za zgoda naszego partnera sytuacja jest prosta, za dług odpowiadać będziemy majątkiem wspólnym. Przy zobowiązaniu zaciągniętym wspólnie ponadto odpowiedzialność ta rozszerza się na majątek osobisty, w razie jedynie wyrażenia zgody na zobowiązanie majątek osobisty jest zabezpieczony. Jeżeli, więc sytuacja finansowa współmałżonków jest skomplikowana np. jedno z pary prowadzi firmę, na której rozwój zaciąga kredyty o nie małej wysokości, aby zabezpieczyć majątek swojej drugiej połówki warto jest rozważyć ustanowienie rozdzielności majątkowej. 

2 Comments

  1. Bardzo fajny wpis, bardzo dużo się z niego dowiedziałam. Bardzo serdecznie pozdrawiam Panią Patrycję oraz Waszych specjalistów. Jesteście super najlepsi.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

Poprzedni wpis

Skarga na czynności komornika – jak ją wnieść? [2021 r.]

Następny wpis

Jak napisać odpowiedź na pozew? PORADNIK 2021 r.

Ostatnie z Dług