UOKiK

Profi Credit – Czy Trzeba Płacić Dług?

//

Profi Credit Polska S.A. to jedna z najpopularniejszych firm „parabankowych” udzielających pożyczek osobom fizycznym. Nic zatem dziwnego, że jest często wybierana przez naszych klientów – w tym może również przez Ciebie, Drogi Czytelniku? Łatwość zawarcia umowy oraz dostępność pożyczki świadczonej przez ten podmiot ma jednak swoje konsekwencje – objawiają się one w ekstremalnie wysokim koszcie pożyczki

Weźmy za przykład dwie ostatnio analizowane przez nas umowy:

Umowa Profi Credit zawarta w listopadzie 2019 roku

Klientka otrzymała na jej podstawie pożyczkę w wysokości 5.750 zł, do zapłaty ma jednak kwotę wynoszącą aż 13.356 zł! Wraz ze spłatą pożyczki klientka zobowiązała się bowiem do opłacenia:

  1. Opłaty przygotowawczej w wysokości 129 zł,
  2. Wynagrodzenia prowizyjnego w wysokości 4.721 zł,
  3. Wynagrodzenia z tytułu przyznania „na wniosek pożyczkobiorcy” Twojego Pakietu w wysokości 900 zł.

Pozostały koszt pożyczki to odsetki.

Umowa Profi Credit zawarta w lutym 2020 roku

Klient otrzymał na jej podstawie pożyczkę w wysokości 9.000 zł, z kolei całkowita kwota do zapłaty wynosi 19.440 zł! Pożyczkobiorca w związku z udzieleniem pożyczki domaga się zapłaty poniższych kosztów:

  1. Opłaty przygotowawczej w wysokości 129,00 zł,
  2. Wynagrodzenia prowizyjnego w wysokości 7.771 zł,
  3. Wynagrodzenia z tytułu przyznania „na wniosek pożyczkobiorcy” Twojego Pakietu w wysokości 1.100 zł.

Podobnie jak wyżej, pozostały koszt pożyczki to odsetki.

Koszt pożyczki w Profi Credit przekracza 100% kwoty wypłaconej klientowi

Choć kwoty pożyczki w Profi Credit zmieniają się wraz z potrzebami klienta, ich elementem stałym jest wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu. Koszty stanowią bowiem równo 100% kwoty, którą pożyczkobiorca ma otrzymać w związku z zawarciem umowy. Dodając do tego odsetki, wysokość długu w Profi Credit staje się zdecydowanie nieproporcjonalna do uzyskanej korzyści jaką jest pożyczka.

Czy Profi Credit może naliczać tak wysokie opłaty?

Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim regulują maksymalny pozaodsetkowy koszt kredytu w art. 36a u.k.k. To, co ważne z punktu widzenia niniejszego artykułu to pkt 2 przywołanego przepisu, zgodnie z którym pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu. Umowy zawierane z Profi Credit spełniają ten warunek. Tym samym można uznać, że są one zgodne z prawem. Nie oznacza to jednak, że są zgodne z zasadami współżycia społecznego i dobrą praktyką rynkową.

Celem wprowadzenia ustawowego limitu kosztów pozaodsetkowych kredytu konsumenckiego była silniejsza ochrona konsumenta. Jednak jeżeli w razie powstania na tym gruncie sporu, Sąd byłby ograniczony wyłącznie do zbadania, czy koszty pozaodsetkowe kredytu na gruncie badanej sprawy nie przekraczają kwoty maksymalnej, bez badania na jakiej podstawie i w jaki sposób te koszty zostały uzasadnione, mielibyśmy do czynienia z faktycznym spadkiem ochrony konsumenta przed nieuczciwymi zapisami umowy. Dlatego w przypadku, gdy tak jak Profi Credit, pożyczkodawcy naliczają sobie względem pożyczkobiorców niebagatelnej wysokości opłaty – warto zastanowić się czy mają one jakiekolwiek uzasadnienie w czynnościach podjętych przez pożyczkodawcę. Wszelkie opłaty pobierane przez pożyczkodawców powinny wyrównywać rzeczywiste koszty poniesione przez nich w związku z podjęciem danej czynności i nie powinny być rażąco wysokie dla konsumenta.

Dług w Profi Credit powiększony przez usługę „Twój Pakiet”

Na szczególną uwagę z punktu widzenia uzasadnionych kosztów pożyczkodawcy zasługuje usługa oferowana przez Profi Credit, tj. „Twój Pakiet”. W związku z realizacją usługi pożyczkobiorcy mają przysługiwać dodatkowe uprawnienia, takie jak odroczenie rat tj. pożyczkobiorca będzie miał prawo do jednorazowego w całym okresie kredytowania skorzystania z „bezpłatnego” odroczenia maksymalnie dwóch kolejnych terminów płatności rat albo „bezpłatnego” obniżenia maksymalnie czterech kolejnych rat. Przy tym bezsprzecznie pożyczkobiorca przy skorzystaniu z tych możliwości i tak był zobowiązany do spłaty całego zadłużenia. Postanowienie umowy dotyczące tej opcji stanowi klauzulę abuzywną, ponieważ przewiduje dla konsumenta teoretyczne udogodnienia, wskazując, że są one bezpłatne, podczas gdy faktycznie za te hipotetyczne możliwości klient ma z góry zapłacić.

Trybunał Sprawiedliwości zwrócił uwagę na długi w Profi Credit

Nic zatem dziwnego że opłaty generowane przez Profi Credit zwrócły uwagę Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wskazywał, iż warunek umowny dotyczący pozaodsetkowych kosztów kredytu, który określa  koszt kredytu poniżej ustawowego pułapu i który przenosi na konsumenta koszty działalności gospodarczej kredytodawcy, może powodować znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, gdy obciąża konsumenta kosztami nieproporcjonalnymi w stosunku do świadczeń i do kwoty otrzymanego kredytu, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego (por. wyrok TS z 3.9.2020 r., Profi Credit Polska, C‑84/19, C‑222/19 i C‑252/19).

W sprawie C-84/19 podkreślił zaś wprost, że: „W niniejszej sprawie, z zastrzeżeniem ustaleń sądu odsyłającego w sprawie C-84/19, jeśli chodzi o koszty zatytułowane ‘opłata przygotowawcza’ i ‘prowizja’, <klient> mógł zasadnie sobie zadać pytanie zarówno co do świadczeń, z tytułu których należały się te opłaty, jak i ewentualnego nakładania się ich na siebie. Po pierwsze bowiem, umowa zawierała dwie klauzule przewidujące koszty administracyjne, zatytułowane odpowiednio ‘opłata przygotowawcza’ i ‘prowizja’, które obie sugerują, że chodzi o kwoty podlegające zapłacie za udzielenie kredytu (…). W takich okolicznościach nie zostało zapewnione ogólne zrozumienie przez konsumenta jego obowiązków zapłaty i skutków ekonomicznych postanowień przewidujących te koszty”.

Ponad 4 mln zł kary dla Profi Credit  – decyzja Prezesa UOKiK

Co więcej, działalność Profi Credit nie umknęła uwadze Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes UOKIK zajął bowiem stanowisko, że Profi Credit nie udzielał konsumentom rzetelnych informacji o warunkach wypowiedzenia umowy i naliczał im dodatkowe opłaty za okres po jej rozwiązaniu. Klientów obciążał również płatnościami za monity sms, połączenia telefoniczne czy inną korespondencję w maksymalnych wartościach umownych, jak również żądał od konsumentów, których umowy rozwiązał z uwagi na nieterminową spłatę zadłużenia, pokrycia kosztów związanych z udzielonymi pożyczkami z tytułu wynagrodzenia za okres po rozwiązaniu umów. To wszystko skutkowało nałożeniem na Profi Credit wysokiej kary finansowej.

Masz dług w Profi Credit – co robić?

Jeżeli i Ty masz dług w Profi Credit, nie ma powodu do załamania – w takim przypadku należy działać. Anulować swoje zobowiązanie dotyczące kosztów pożyczki możesz w postępowaniu reklamacyjnym i przed Rzecznikiem Finansowym. Jeżeli jednak doszło już do procesu i dostałeś np. nakaz zapłaty lub pozew z Profi Credit – możesz kwestionować zasadność naliczonych opłat przed sądem. Sąd z kolei oddali roszczenie Profi Credit o wysokość nienależnych kosztów.

UOKiK wszczyna postępowanie przeciwko spółce Szybka Gotówka – kulisy sprawy

//

W sprawie naszego klienta Pana Bogdana (imię i niektóre dane zostały zmienione) UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające przeciwko spółce Szybka Gotówka. Na jego przykładzie pokażę Wam dziś schemat działania pożyczkodawcy i podmiotów z nim powiązanych.

Słone opłaty, to dopiero początek!

W marcu 2019 roku Pan Bogdan zawarł umowę za pośrednictwem strony szybkagotowka.pl. Pożyczył kwotę 4300 zł na 30 dni. Pożyczkodawca kazał sobie słono za to zapłacić (1180,20 zł prowizji oraz odsetki w wysokości 35,40 zł), ale na tym problemy Pana Bogdana dopiero się zaczęły.

19 kwietnia 2019 roku upłynął termin zapłaty, niestety do tego czasu Pan Bogdan nie dysponował kwotą pożyczki oraz kosztami, aby uregulować zobowiązanie. Pożyczkodawca zaproponował mu refinansowanie tej pożyczki przez inny podmiot. Między 20 kwietnia 2019 a 20 lutego 2020 „podpisano” jeszcze 11 takich umów. Ostatnie umowy refinansujące zostały zawarte bez udziału Pana Bogdana.

Ile kosztuje taka pożyczka?

W wyniku działania pożyczkodawcy (lub pożyczkodawców, ale o tym później) powstało zobowiązanie w wysokości 33 393,98 zł. Z tej kwoty klient spłacił 19 436,40 zł. Pozostała część została skredytowana.

Koszty pożyczki są oszałamiające. Po niecałym roku refinansowania należy zapłacić pożyczkodawcy 7,8 razy większą kwotę! W tym miejscu pojawia się pytanie jak taki podmiot utrzymał się na rynku? Nikt wcześniej tego nie zauważył?

Jakie luki w prawie wykorzystał portal szybkagotowka.pl?

Przede wszystkim przedmiotowe pożyczki udzielane były naprzemiennie przez te same podmioty, tj. Centrum Rozwiązań Kredytowych sp. z o.o., Gwarant24 sp. z o.o. oraz Szybka Gotówka sp. z o.o. Wszystkie te podmioty są ze sobą powiązane, co wynika wprost z wyciągów z Krajowego Rejestru Sądowego. Dodatkowo warto dodać, że klient cały czas kontaktował się poprzez ten sam adres e-mail i za pomocą kontaktu pozyskanego na początku z platformy szybkagotowka.pl. Takie działanie zmierza do obejścia przepisów prawa o maksymalnych pozaodsetkowych kosztach kredytu, w szczególności art. 36c ustawy o kredycie konsumenckim (u.k.k.) Na marginesie warto dodać, że wprost wskazał na to Rzecznik Finansowy w raporcie dotyczącym kredytu konsumenckiego (Raport Rzecznika Finansowego, Kredyty konsumenckie. Bieżące problemy, Warszawa, grudzień 2018).

W dalszej kolejności – umowy nie zostały podpisane

Problematyczne w umowach tego typu jest fakt, że nie są zawierane w tradycyjnej formie pisemnej. Najczęściej potwierdzenie zapisów takiej umowy następuje poprzez zlecenie przelewu weryfikacyjnego, który ma być potwierdzeniem „podpisania” umowy ramowej. Niestety generuje to klika problemów, które uwidoczniły się już wcześniej w naszej praktyce. Po pierwsze brak trwałego nośnika: w tego typu umowy pożyczkodawca może po ich zawarciu ingerować i dowolnie zmieniać ich treść (co zauważyliśmy już wcześniej). Po drugie w przypadku Pana Bogdana system samoczynnie wygenerował wniosek o refinansowanie pożyczki bez udziału klienta. Klient nie wyraził takiej zgody, a pożyczkodawca sam wygenerował wniosek i na jego podstawie udzielił refinansowania powiększając tym samym zadłużenie o kolejne opłaty.

Prócz powyższych nadużyć dodatkowo w umowach została błędnie wskazana Całkowita Kwota Pożyczki. Pozwala to na skorzystanie przez pożyczkobiorcę z sankcji kredytu darmowego (SKD).

UOKiK wszczyna postepowanie przeciwko Szybka Gotówka

Problem Pana Bogdana polegał na jego uczciwości. Nie wyobrażał on sobie sytuacji, w której nie ureguluje zobowiązania, co skrupulatnie wykorzystano refinansując (rolując) pożyczki poprzez teoretycznie innych pożyczkodawców. Po wpłaceniu ponad 19 000 zł i zdawkowych odpowiedziach na reklamację, Pan Bogdan postanowił działać, ponieważ nie zostawiono mu innego wyjścia. O sprawie został zawiadomiony Rzecznik Finansowy, Prezes UOKiK oraz Ministerstwo Sprawiedliwości.

UOKiK 07 maja 2020 poinformował, że wszczyna postępowanie dotyczące działalności spółki Szybka Gotówka (https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=16400). Odpowiedź, którą Pan Bogdan dostał z urzędu prezentujemy poniżej:

Niewolnik BIK-u

Ktoś może powiedzieć, że przecież Pan Bogdan maił inne  wyjście z sytuacji. Przecież mógł skonsolidować zobowiązanie lub posiłkować się tańszym produktem bankowym. Otóż nie. Jeżeli bierzemy tzw. chwilówkę to do momentu jej wymagalności banki traktują całą kwotę jako ratę. Mając obciążenie rzędu 5500 zł (później już znacznie więcej) pożyczkobiorca nie ma zdolności kredytowej. Pozostaje mu zatem albo dalsze rolowanie pożyczki albo jej jednorazowa spłata, co po dłuższym okresie staje się niemożliwe.

Co dalej w sprawie Szybkiej Gotówki?

Przygotowaliśmy reklamacje do wszystkich trzech podmiotów udzielających pożyczek klientowi, domagając się zwrotu wszystkich kwot wpłaconych na ich poczet a przewyższających rzeczywiście udostępnioną kwotę pożyczki. W naszej opinii umowy rzekomo zawarte z Panem Bogdanem są nieważne. Dodatkowo złożyliśmy reklamację do BIK (Biuro Informacji Kredytowej) domagając się wykreślenia zobowiązania widniejącego w historii naszego klienta. Jesteśmy również w kontakcie z UOKiK uzupełniając dokumentację. W przypadku braku reakcji ze strony pożyczkodawców wspólnie z Panem Bogdanem będziemy rozważać złożenie pozwu w sądzie.